آموزش وردپرس
خانه / صنعتگران و صنایع / نخریسی و بافندگی

نخریسی و بافندگی

زندگی در روستای بیدهند که در حداقل ۵ ماه از سال دمای هوا به زیر صفر درجه سانتیگراد میرسد ، بدون استفاده از پوشاک گرم امکان پذیر نیست . در زمانهای قدیم همه لباسهای زمستانی شامل انواع کلاه ، جوراب ، تن پوش ، ساق پیچ ،شال و غیره توسط خود اهالی تامین میشد . در هر خانواده حداقل یک نفر و یا بیشتر به صورت تخصصی بافت البسه را انجام میداد. اکثر مردان نیز روش بافت البسه را میدانستند و در اوقات بیکاری و خصوصا فصل زمستان که مشغله کاری کمتری داشتند برای خود و اعضای خانواده لباس میبافتند . همه انواع لباسهای ذکر شده از پشم گوسفند که به نخ تبدیل کرده بودند بافته میشد.
موی بز نیز دارای کاربردهای مختلف بود . انواع طناب مویی ، گلیم در اندازه های مختلف ، گونی های کوچک ( هور hoor ) که برای حمل یا نگهداری غلات استفاده میشد ، گونی های بزرگ ( تاچه TAACHA ) که برای حمل علوفه کاربرد داشت و… از نخهایی که با موی بز تهیه شده بود بافته میشد.
شرح مختصری از فرایند تبدیل پوشش دامها به لوازم زندگی و پوشاک در ذیل به عرض میرسد:
۱-چیدن پشم و موی دامها :
سالی یک بار ،در اوایل تابستان وبا گرم شدن هوا برای نازک کردن پوشش بدن دامها مو ویا پشم آنها را کوتاه میکردند .هر دامدار معمولا یک و یا دو روز دامهای خود را ازگله جدا کرده و در محلی نزدیک روستا به کوتاه کردن پوشش آنها می پرداخت. بزها نیازی به شستشو نداشتند و موهایشان را از همان آغاز صبح کوتاه میکردند . اما برای چیدن پشم گوسفندان لازم بود ابتدا آنها با آب بشویند . حوالی ظهر که هوا گرم میشد میشها را شسته و حدود دوساعت بعد که خشک میشدند پشم آنها را میچیدند .

ابزار چیدن مو وسیله ای بود به نام دوکارت که عکس آن را ملاحظه می فرمایید. در حالیکه با یک دست انتهای دوکارت را داشتند ، تیغه ها را لابلای پشم دام برده و با دست دیکر نوک تیغه ها را گرفته و به یکدیگر نزدیک میکردند. لغزش لبه های تیز دوکارت روی یکدیگر باعث برش مو و پشم میشد.
۲-افشان کردن (حلاجی کردن ) :
برای جدا کردن آشغال و بازکردن گرههای پشم و موی چیده شده و رفع چسبندگی رشته ها به یکدیگر ، همه آنها را از میان انگشتهای شست و سبابه هر دو دست میگذراندند . به این کار پشم ( پجم) وگلویی ( pajm vegeluyi) میگفتند . پشم حجیم شده را به صورت طنابی با حداقل فشردگی در آورده و حلقه میکردند .
۳- نخ زیسی :
سپس حلقه های پشم یا مو را با استفاده از ابزاری به نام پلی (peli )

پلی 2                      20160415_092908(0)-1

که نوعی دوک نخریسی است ، به نخ تبدیل میکردند . پلی بریسی ( peli berisi) یا رشتن نخ با پلی را معمولا مردها انجام میدادند. زمستانها مردان محله دور یکدیگر جمع میشدند و ضمن گفتگو به پلی بریسی هم مشغول بودند. زنها با استفاده از چرخ نخریسی (چار chaar ) پنبه هایی که از مناطق اطراف کاشان خریداری میکردند را به نخهای ظریفتر برای بافت پارچه تبدیل میکردند .  به دوکهای نخ تهیه شده با پنبه  وتتی      میگفتند .

IMG_20160417_115256

 

۴-نخهای آماده شده را برای تبدیل به البسه و یا لوازم کار استفاده میکردند  و گاهی آنها را در روستاهای دیگر و  یا شهرها به فروش میرساندند.

error: Content is protected !!