آموزش وردپرس

عاشورا

مراسم روز عاشورا در بیدهند نطنز :
۱-ادای نماز صبح : با پخش اذان صبح از مناره ساختمان امامزاده سلیمان (ع) مردم در محل امامزاده حضور یافته و در مسجد جنب ساختمان نماز صبح را ادا میکنند . پس از نماز ، زیارت عاشورا خوانده شده و صبحانه توزیع میگردد . مردم از ساختمان امامزاده خارج و سایر مراسم را ادامه می دهند.
۲- رسم جغجغه زنی : با طلوع افتاب مراسم جغجغه زنی در میدانی به نام ” میان باغچه ” انجام میشود . اشعار ومرثیه ها همانند مراسم روز عاشورا است . این بخش حدود نیم ساعت طول میکشد و در پایان یکی از افراد با طلب آمرزش برای گذشتگان ، برای حاضرین و ساکنین روستا آرزوی سلامتی و رفع بلا میکند . پس از این مراسم عزاداران با حرکات سینه زنی به سوی حسینیه حرکت میکنند .
۳- تجهیز نخل ( نخل پوشانی ) :
نخل نماد پیکر شهدای کربلا ( و سرور آنان امام حسین (ع)) در حال تشییع است.نخل نماد تابوتی مقدس برای حمل اجساد مقدس امامان است . به عبارت دیگر مردم در این روز پیکر شهیدی از کربلا را به نمایندگی همه شهدای کربلا تشییع میکنند . شهادت حسین (ع) در این روز عاملی است که مراسم با محوریت امام سوم برگزار شود . نخل دارای مقطع گنبدی شکل و به طول …. متر است . اسکلت آن چوبی بوده و اجزای آن با میخ به یکدیگر وصل شده است . روی سطوح جانبی آن پارچه ای مخمل به رنگ سیاه پوشانده شده و با قطعاتی از جنس برنج تزیین شده است . مقطع جلو یا پیشانی نخل (در حال حرکت ) دارای سطح بیشتری نسبت به مقطع عقبی است . ساختمان نخل آمیزه ای از هنر و مفاهیم دینی و اعتقادی است. در ساخت نخل بیدهند ، هنر به عنوان ابزاری برای جلوه زیباتر تابوت مقدس به کار گرفته شده و سازنده و سفارش دهنده سعی کرده اند آن را به نیکوترین وجه آرایش دهند . ( شرح مشخصات نخل بیدهند در جای دیگری به عرض خواهد رسید . جا دارد همشهریان محترم که با جنبه های اجتماعی و انسان شناختی هنر اسلامی آشنایی دارند در باره نخل بیدهند تحقیقات نمایند . )
با جمع شدن مردم در اطراف حسینیه ، نخل را از داخل حسینیه به بیرون منتقل نموده اجزای مختلفی را برای تکمیل آن به آن ملحق نموده و سپس به آن لباس میپوشانند . . لباس نخل مجموعه ای از پارچه های رنگی است که ضمن پوشاندن چوبهای اطراف ، آن را حجیم کرده و شمایل زیبایی به آن میدهد .
۴-نخل گردانی :
۱۲ تا ۱۶ نفر برای برداشتن نخل از روی زمین و گذاشتن بر روی شانه ها لازم است .یک نفر در جلو و یک نفر در عقب نخل پایه های افقی آن را گرفته و حرکت رو به جلو یا عقب را به خصوص در شیب کوچه ها کنترل میکنند. نوحه خوانان در جلو حرکت را آغاز و نخل گردانان در پشت سر آنها به حرکت در می آید . گروهی از مردم که داوطلب حضور در زیر نخل هستند در اطراف نخل و سایر مردم در پشت سر حرکت میکدند . نوح خوان آغاز میکند :
ای که بر شان تو آمد آیه طه فرود واویلا – غرق خون فرق سر و از تن جدا ای رود رود
و نخل گردانان همین بیت را جواب میدهند و مسیر را طی میکنند.
ای شهید بی کس و مظلوم و بی یاور چرا – کشته گشتی در زمین کربلا ای رود رود

مسیر حرکت نخل طی میشود و در قسمتهایی از مسیر اشعار ذیل خوانده میشود :
زهرا به محشر آید واویلا – با حوریان سیه پوش واویلا صد واویلا
پیراهن حسین را واویلا – افکنده بر سر دوش واویلا صد واویلا
دست از دو دوش عباس واویلا – افتاده از چپ و راست واویلا صد واویلا
اکبر فتاده بی سر واویلا – از ظلم قوم کافر واویلا صد واویلا
….
افراد زیر نخل با موافقت یکدیگر جابجا میشوند و غالب افراد سعی دارند برای چند لحظه هم که شده به افتخار حمل نخل نایل شوند . در سه محله نخل به دور خود و یک بار گردش میکند . سنگینی نخل ، مشکلات هماهنگی حرکت تعداد زیاد افراد زیر نخل ، فضای اندک محلهای چرخش ، ازدحام مردم در عاشورا و نزدیک به نخل ، از جمله مواردی است که باعث بکار گرفتن حداکثر احتیاط در هنگام چرخش میشود . این سه محل عبارتند از : مدان سرشوگاه ( جلو و به احترام مسجد) – میدان میان محله – جلو حرم امامزاده سلیمان (ع)
نزدیک ظهر نخل به میدان پلگوش میرسد . نخل را بر زمین میگذارند و سینه میزنند . قراردادن نخل بر روی زمین حزن انگیز است ، انگار زمان وداع با حسین (ع) است و به همین خاطر است که مردم با احساسات خاصی عزاداری میکنند .
شیعه بگو با شور و شین – ای وای کشته شد حسین
…..
پس از دقایقی سینه زنی ، مردم برا ی آماده شدن برای نماز ظهر و عصر پراکنده میشوند .
شایان ذکر است که همگام با حرکت نخل ، پخش نذورات ، ذبح گوسفند ، فاتحه خوانی برای اموات انجام میشود.
گروههای سینه زنی و زنجیر زنی هم در حال عزاداری کوچه ها را طی میکنند و عزای حسین (ع) را به امامزاده سلیمان هم تسلیت میگویند .
۴- نماز ظهر و عصر :
پس از اذان ظهر نماز ظهر و عصر در حسینیه خوانده میشود .
۵-مراسم تعزیه امام حسین (ع) :
تعزیه خوانی از کارهای اصلی مراسم عزاست . اگر چه برخی ابیات درج شده در نسخه های موجود تعزیه در تراز جایگاه قیام کربلا و امام حسین (ع) نیست اما در مجموع قطره ای از دریای عظمت انقلاب کربلا را به تصویر میکشد .”حسن ، زینب ، امام سجاد ، عبیداله و شمر از شخصیتهای اصلی تعزیه روز عاشورا هستند . در تعزیه عاشورا به تشنگی اهل بیت ، جنایتکار بودن لشکر یزید و جانفشانیهای اصحاب امام تاکید بیشتری شده است . ارسال هدیه از طرف دختر کوچک امام برای پدر و برخی افراد کاروان از طریق مرد عرب از صحنه های جانسوز تعزیه است. حالات و حرکات تعزیه خوانان و اشعاری که میخوانند ، گوشه ای از فجایع واقع شده در کربلا را نشان میدهد . خوشبختانه مردم بیدهند به تعزیه علاقمند هستند و تعزیه خوانان نیز علیرغم برخی ناهماهنگیهای جزئی تمام سعی خود را برای اجرای بهتر به کار میگیرند .
۶-توزیع نهار :
معمولا در روز عاشورا چلو با خورش قیمه توزیع میشود. خادمین عزیز با مهارت خاص سفره هایی به طول حسینیه را پهن کرده و مردم کنار آن مینشینند. توزیع غذا و صرف آن در کمتر از یک ساعت به طول می انجامد .
۷- حمل نخل و علم به مزار :
عصر روز عاشورا مردم برای قرائت فاتحه و توزیع نذورات به مزار درگذشتگان میروند . بازماندگان هریک از اموات و به ویژه امواتی که سالیان زیادی از مرحوم شدن آنها سپری نشده ، بسته های نان ، خرما ،میوه یا هر چیز دیگر را بروی قبر قرار میدهند و منتظر حضور افراد برای پذیرایی میشوند .
از طرف دیگر کلیه علمهای موجود در حسینیه و همچنین نخل ( که ظهر روز عاشورا در محله پلگوش بر زمین نهاده شده ) را در مسیر مشخصی به منطقه قبور میبرند. در طول مسیر اشعاری در رثای شهیدان کربلا خوانده میشود .
در دو محل نزدیک به مسجد و نزدیک به میدان میان محله ، تعداد ۳ یا ۴ علمدار به نمایندگی از سایر علمداران برای …..(شاید ادای احترام ) با حالت دویدن و با ذکر یا حسین به جلو مسجد و مرکز میدان میان محله رفته و برمیگردند . یک نفر نیز سنجی در دست دارد و به ازای هر قدم که نمایندگان علمداران برمیدارند ، یک بار کفه های سنج را بر هم میکوبد .
نخل را در مظهر قنات بروت بر زمین میگذارند و علمدارها بر سر قبور حاضر و فاتحه میخوانند . سفره های نذورات روی قبر باز میشود و از علمداران پذیرایی میکنند. معمولا برای کوتاه کردن زمان حضور علمها در مزار و برگشت آنها قبل از تاریکی هوا ، برای هر چند قبر مجاور یک بار فاتحه خوانده میشود .
مردم حاضر در مزار نیز با قرائت فاتحه برای اموات و بستگان خود ، بخشی از نذورات را در همان محل و بقیه را در حرم امامزاده توزیع میکنند . زیارت امامزاده سلیمان نیز جزئی از برنامه های مردم است.
۸- نماز مغرب و عشاء : با پخش اذان مغرب ، نمازهای مغرب و عشا به صورت جماعت در حسینیه خوانده میشود.
۹- مراسم شام غریبان : غروب عاشورا حزن انگیز ترین زمان در روزهای محرم است . اندوهی جانکاه بر جسم بر جان مردم پنجه می افکند وانگار دیگر رمقی برایشان نمانده است . مردم دیرتر از روزهای دیگر به حسینیه می آیند . مراسم سخنرانی و عزاداری دیرتر شروع میشود . با جمع شدن مردم سخنرانان مذهبی به سخنرانی و ذکر مصیبت مشغول میشوند . شام توزیع میشود و مراسم سینه زنی و عزاداری شام غریبان شروع میشود . غالبا این عزاداری در کوچه های روستا انجام میشود :
امشب به صحرا بی کفن جسم شهیدان است – شام غریبان است
امشب نوای کودکان بر بام کیوان است – شام غریبان است
امشب به دشت کربلا نالان یتیمانند – تا صبح گریانند
امشب برای کشته ها در ناله مرغانند – چون نی در افغانند
امشب عیال مصطفی در گوشه صحرا – بی منزل و ماوا
خون میرود امشب زچشم دختر زهرا – ای اف بر این دنیا
…..
….

error: Content is protected !!