آموزش وردپرس
خانه / دسته‌بندی نشده / تاریخچه چراغ روشنایی در بیدهند

تاریخچه چراغ روشنایی در بیدهند

تاریخچه چراغ روشنایی در بیدهند

بشر از دیر باز تا کنون همواره برای راحتی زندگی خود تلاش نموده است . تامین نور محیط اطراف زندگی در شب یکی از دغدغه های انسانهای نخستین بوده است . با کشف آتش از آن برای گرم نگه داشتن محیط زندگی و پخت و پز و استفاده از مشعل برای روشن کردن شبهای تاریک استفاده نموده است .
مردم روستای ما نیز تا آنجا که از زبان نیاکان و پدربزرگها شنیده ایم در حدود ۱۰۰ سال پیش از اولین وسایل روشنایی – که می توان آنها را نسل اول نامگذاری کرد استفاده می کرده اند . نام این وسیله پی سوز بوده که در آن روغن حیوانات و گیاهان ( روغن گیاه کرچک) را به روش مخصوصی جدا کرده و بنام روغن چراغ برای مصرف پی سوز استفاده می کردند . پی سوز ها در اشکال گوناگون و از مواد مختلفی از جمله مس و سفال ساخته می شده ولی طرز کار همه آنها یکسان بوده بدینسان که مخزنی داشته که در آن روغن چراغ ریخته می شده و یک فتیله از جنس نخ ضخیم در آن قرار می گرفته و با دود زیاد و روشنایی کم می سوخته است .

این وسیله در مکانهای باز بدلیل وزش باد ، قابل استفاده نبوده و در مکانهای سربسته نیز که استفاده می شده بدلیل تولید دود زیاد ، زیان آور بوده و برای سلامتی مضر بوده ولی افراد آن زمان بالاجبار از آن استفاده می کردند و حتی به دلیل کمبود روغن چراغ در مصرف آن نیز صرف جویی می کردند .
……………………………………………………………………
چراغ های نسل دوم : کم کم با ورود نفت سفید به زندگی ها چراغهای نسل دوم روی کار آمدند و پی سوزها از خانه ها خداحافظی کردند . این چرغها انواع مختلفی داشتند ازجمله چراغ موشی ،چراغ لامپا ، چراغ گردسوز ، چراغ دستی (انگلیسی)

چراغ موشی یا چراغ فتیله ای اولین نوع چراغ روشنایی نفت سوز بود که شامل یک منبع با گنجایش حدود ۲۵۰ میلی لیتر نفت و یک فتیله که از لوله ای آهنی عبور میکرد. شعله فتیله روشنایی ایجاد میکرد اما دود چراغ نیز زیاد بود. ساخت این چراغ ساده بود . بدین صورت که وسط درب یک قوطی فلزی در دار که شبیه جای نوشابه های کوچک امروزی بود را با میخ سوراخ کرده و یک نخ نسبتا ضخیم را بعنوان فتیله از آن عبور می دادند به نحوی که فقط قسمت کمی از آن ، بالای درب باقی بماند . ظرف را تا نیمه از نفت پر می کردند و فتیله را داخل آن قرار داده و درب آنرا می بستند . بعد از اندکی وقت ، نفت از فتیله بالا می آمد و قسمت کمی از فتیله که از سوراخ درب قوطی بیرون بود نفتی می شد ، آن را روشن می کردند .

چراغهای لامپا دارای منبعی از جنس مس یا شیشه بودند که در آن نفت سفید ریخته می شد و فتیله ای نیز شبیه پی سوز داشتند با این تفاوت که فتیله توسط قسمتی بنام ماشین روی منبع سوار می شد و قابل تنظیم بود و در مدل های پیشرفته آن روی ماشین هم در قسمتی که شعله روشن بود شیشه ای قرار داشت تا هم چراغ نور بهتری داشته باشد و هم باد آنرا به راحتی خاموش نکند .

بعد ها چراغ گردسوز جایگزین لامپاها شدند . تفاوت این چراغ ها با لامپاها در شکل فتیله آنها بود که بصورت دایره بود و به همین خاطر به آنها گرد سوز می گفتند و روی فتیله نیز یک کلاهک قرار داشت که این کلاهک در روی لوله ای که از وسط منبع نفت گذشته و هوا را از زیر چراغ وارد قسمت روشن چراغ می کرد و باعث می شد چراغ بهتر بسوزد .

چراغهای لامپا و گرد سوز نیز تقریبا قابل حمل و نقل نبوده و فقط در خانه ها استفاده میشدند . برای رفع مشکل تاریکی در هنگام عبور و مرور در شب چراغهای دستی (انگلیسی) وارد خانه ها شدند . در این چراغها ، شعله در یک محفظه شیشه ای مدور در بسته قرار داشت و باد به راحتی نمی توانست آنرا خاموش کند.

از این چراغ بیشتر شب هنگام برای رفتن به شب نشنی یا حمام و یا آبیاری استفاده می شد عیب این چراغها این بود که وقتی داغ می شدند شروع به پت پت می کردند و گاهی خاموش می شدند .در مقابل وزش باد نیز مقاومت چندانی نداشتند.
…………………………………………………………………………
چراغهای نسل سوم :
در این نسل از چراغها بجای فتیله از تور استفاده شده بود و به همین خاطر به آنهاچراغ توری یا چراغ زنبوری گفته می شد . نحوه کار آنها به این صورت بود که نفت سفید در محفظه ای فلزی قرار داشت و ابتدا با ریختن الکل در جای مخصوص محل عبور نفت از مخزن به تور را گرم می کردند تا نفت بصورت بخار در آید . سپس با زدن تلمبه نفت تبخیر شده به قسمت توری که از سقف چراغ آویزان بود هدایت می شد و نور سفیدی از آن منتشر می شد و گرمای حاصله باعث می شد مابقی نفت نیز تبخیر شده و برای سوختن آماده شود .این چراغ برای آماده بکار شدن مدت زمانی نیاز داشت تا گرم شود و هر از گاهی نیز باید به آن تلمبه می زدی تا نور آن کم نشود .مزیتی که این چراغ ها نسبت به سایر چراغ های پیشین داشتند نور زیاد آنها و همچنین مصرف بسیار کم نفت در این چراغ ها بود اما مشکل این چراغ ها حساس بودن توری این چراغ ها به تکان خوردن و لمس شدن بود که خیلی زود توری آنها می ریخت.

……………………………………………………………
چراغهای نسل چهارم :
با انجام پروژه برق رسانی در اردیبهشت سال ۱۳۶۳ روستای ما از نعمت برق برخوردار شد و تمام خانه ها و حیاط ها و معابر و کوچه ها با لامپهای مختلف روشن شدند و چراغهای نفت سوز نیز به تاریخ پیوستند .همزمان با چراغهای نفت سوز با رواج کپسولهای گاز و پیک نیک ، از این وسایل نیز برای روشنایی استفاده می شد و هم اکنون نیز در مواقع قطع جریان برق گاهی از این پیک نیک ها استفاده می شود ولی مشکل ریختن توری آنها همچنان باقی است و هر از گاهی باید آنها را مجدد پر کرد . البته هم اکنون روستا حدود دوسال است که از نعمت گاز لوله کشی نیز برخوردار است و در مواقع قطع جریان برق در بعضی از خانه ها از روشنایی های گاز سوز شهری استفاده می شود .

درباره ی bidhendi

همچنین ببینید

یلدای ۱۳۹۶

شب یلدا (شب چله): این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین …

5 دیدگاه

  1. سلام.وبسایتتون خیلی خوب و مفیده.به کارتون ادامه بدین

  2. بهترین وبسایتی که تاحالا دیدم.ازتون متشکرم

  3. خسته نباشید مرسی به خاطر این مطالب زیبا

  4. سلام.. من چراغ گرد سوز كوچيك خريدم ولي وقتي روشن ميكنم بوي نفت اذيت ميكنه… از چه سوختي به جاي نفت استفاده كنم كه بوي بد نده… لطفا جواب بديد

    • سلام
      سوخت گردسوز نفت سفید است و سوخت دیگری نمیتوان استفاده کرد . به هر حال در شروع سوختن مقداری بو خواهد داشت . اما در ادامه ،اگر فتیله تنظیم باشد و شعله به رنگ آبی باشد حداقل بو را خواهد داشت .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: Content is protected !!