آموزش وردپرس
خانه / دسته‌بندی نشده / طرح آبیاری تجمیعی- بهمن ۱۳۹۵

طرح آبیاری تجمیعی- بهمن ۱۳۹۵

مقدمه – از آغاز سکونت بشر در منطقه کوهستانی بیدهند چیزی نمیدانیم. اختصاص قطعه ای بزرگ در آرمگاه فعلی روستا برای دفن اموات زرتشتی که ما آن را به قبرستان گبرها میشناسیم از یک طرف و نشانه های غیر قابل انکار از اینکه محل قبلی سکونت مردم در روستای بیدهند در جوار رودخانه و در منطقه میوندا بوده است ، میتوان گفت که قدمت این روستا حداقل دو هزار سال است . با توجه به شباهت بیشتر گویش مردم بیدهند با مردم مناطق غرب بیدهند ( میمه و دلیجان ) میتوان نتیجه گرفت کرد که مردمان اولیه از غرب روستا برای چرای دامهای خود و استفاده از منابع متعدد آب به بیدهند آمده و شغل اولیه ساکنین روستا دامداری بوده است . حجم عظیم آب در فصل بهار به آنان فرصت ایجاد دشتها و باغها را داده و به مرور دشتهای متعدد را ساخته اند.
اولین کار در بهره برداری از زمین( کاشت غلات و علوفه ) و نیز فراهم کردن شرایط برای کار در زمین و مخصوصا شخم زدن آن ، جدا کردن سنگهای ریز و درشتی است که در همه مناطق بیدهند با خاک به صورت مخلوط وجود دارد .آباد کردن زمین و به عبارت دیگر الک کردن خاک به عمق یک متر و تسطیح زمینهای شیب دار در شرایطی که امکانات و ابزار کار نیز در حداقل ممکن بوده ، کاری بس مشکل و زمان بر بوده است . وجود شیب در دامنه های کرکس و سختی آباد کردن زمین و نیز محدودیتهای کشاورزی سنتی باعث گردیده که قطعات زمین کشاورزی در بیدهند به ندرت از ۵۰۰ متر مربع بیشتر باشد و غالب زمینهای کشاورزی و باغ های هم سطح حدود بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر مربع است . برای داشتن زمینهایی در همین حد و اندازه نیز مردم مجبور شده اند صدها کیلومتر مربع دیوار برای تسطیح قطعات زمین ایجاد کنند.
با توجه به فاصله بیشتر منطقه ای که در حال حاضر آن را رزکهنه مینامیم از کوهها و شیب ملایمتر آن منطقه و وجود سنگریزه های کمتر در خاک آن پیش بینی میشود که اولین دشتهای بیدهند را تشکیل میدادده اند. اما فاصله زیاد این منطقه از منابع آب بیدهند و کاهش حجم آب در تابستان ، مردم را ناگزیر از ایجاد دشت در مناطق بالاتر هم کرده است.
۱ – دشتهای بیدهند عبارتند از :
۱-۱-دشت ماره و باغهای ضمیمه واقع شده در شمالغرب روستا
۲-۱-دشت جوره : غرب رودخانه اصلی
۳-۱-دشت دجر :شرق نهر آب دشت ده
۴-۱-دشت بالا : حدفاصل نهر آب دشت ده تا نهر آب دشت بالا ( مابین دشتهای باغچه بالا و میان پره )
۵-۱-دشت میان پره: غرب نهر آب دشت ده
۶-۱-باغچه بالا : واقع شده در جنوب نهر آب دشت بالا
۷-۱-باغات واقع در منطقه بالاویدینا : باغهای منطقه مصلی و بر آر (در آسیاب ) بالا و پایین
۸-۱-دشت کوله : شمال دشت دجر
۲- مساحت دشتها و باغها :
به منظور ساده سازی و سنجش تخمینی سطح زمینهای کشاورزی و استفاده از اطلاعات قابل استخراج ، دشتها و باغهای بیدهند را به چهار منطقه تقسیم میکنیم که عبارتند از:
منطقه یک : کل باغ ها و زمین های واقع در جنوب راه راجو به جوره که تا ورود به مراتع باهندو ادامه می یابد ، شامل دشت بالا ، باغچه بالا ، باغهای در آسیاب و باغهای بالای جوره و بخشی از دشت میان پره و … به مساحت تقریبی ۰۰۰/۱۹۸متر مربع
منطقه دو : باغها و زمینهای واقع شمال شرق تقاطع راه راجو و رودخانه شامل دشت میان پره ، دجر و…( همه زمین ها و باعهای شرق رودخانه از خرمنگاههای راجو به پایین به جز مزرعه کوله ) به مساحت تقریبی ۰۰۰/۱۵۵ متر مربع
منطقه سه: کلیه زمینها و باغهای وواقع در شمال غربی تقاطع راه راجو و رودخانه که عمتا دشت جوره را شامل میشود به مساحت تقریبی ۰۰۰/۱۷۰
منطقه چهار : دشت ماره و باغهای آن به مساحت تقریبی ۰۰۰/۳۰۰ متر مربع
جمع سطح باغها و دشتهای بیدهند با تقریب :۸۲۳ هزار متر مربع
جمع سطح باغها و دشت ده (بدون احتساب دشت ماره) :۵۲۳ هزار مترمربع
* مقادیر سطوح با استفاده از تسهیلات گوگل و با تخمین کمتر و یا بیشتر از ده درصد اندازه گیری شده است
۳-نظام آبیاری فعلی :
۱-۳-جوق و نظم آبیاری : کل زمینهاو باغ های بیدهند طی یک دوره ۱۴ شبانه روز ( و درسالهایی که آب بیشتر بوده است در یک دوره ۱۲ شبانه روز ) آبیاری میشود. آبیاری دشت ماره و ده از یکدیگر مستقل هستند . کلیه آبهای جاری در هر شبانه روز در دشت ده و یا ماره در اختیار یک ” جوق ” است . جوق شامل مالکینی است که با به اشتراک گذاشتن سهم آب خود جمعا ۸۳ سهم (من) آب را فراهم میکنند . هر جوق آب دشت ماره را از ساعت ۱۸ روز مشخصی که نوبت دارد در محل استخر دشت ماره از جوق قبلی تحویل گرفته و به مدت ۲۴ ساعت در اختیار دارد . آبیاران هر جوق پس از تحویل آب ماره به جوق بعدی و ۱۲ ساعت استزاحت ، ساعت ۶ بامداد آب دشت ده را در محل آبگردان جوره به ده از جوق قبلی تحویل گرفته و به مدت ۲۴ ساعت در اختیار خواهند داشت . پراکنده بودن زمینهای هر مالک در مناطق مختلف دشت ، باعث میشود که همه مالکین در طول مدت شبانه روز به همراه هم برای آبیاری زمینهای خود طبق نوبت حضور داشته باشند. معمولا توافقی بین اعضای جوق برای تعیین محل شروع آبیاری از قبل وجود دارد و هر جوق بنا به سلیقه خود و تفاهم بین اعضای جوق تصمیم میگیرد . به عنوان مثال یک جوق از ۶ صبح آب را به جوره هدایت کرده و زمینها و باغها را به ترتیب استقرار در مسیر آب آبیاری کرده و سپس آب را به دشت ده برده و در آنجا نیز از ابتدای دشت تا قسمتهای پایین کار آبیاری را به انجام و در پایان دشت بالا و باغهای مصلی را آب میدهند و جوق دیگر ممکن است با نظم دیگری کار کنند . به هر حال همه زمینهای مالکین جوقها به ترتیب قرار گیری در مسیر آب و به نوبت آبیاری میشوند .
۲-۳-سهم هر مالک از آب کشاورزی : کل سهمیه آب بیدهند شامل ۱۱۶۴سهم (من) و به ثبت رسیده است . (اگر چه برخی افراد اظهار میدارند که سهم آب به مقدار حدود ۶ من از مقدار واقعی بیشتر ثبت شده است) و هر ۸۳ سهم یک شبانه روز آب را در اختیار دارند . زمین و باغ مالکین با مقدار سهم آب هر مالک تقریبا متناسب است . مواردی هم هست که سهم آب یک مالک کمتر از میزانی است که بتواند برای آبیاری زمینهایش کفایت کند ، اما تا زمانی که آب فراوان است و تا حداقل مقدار نزول نکرده است حساسیتی برای میزان آب مصرفی هر مالک وجود ندارد . ( حداقل مقدار آب کشاورزی به اندازه یک واره است و همه آب موجود در هر زمان باید برای آبیاری یک زمین صرف شود و به عبارت دیگر آب برای آبیاری دو قطعه زمین به صورت توام کافی نمیباشد) .
طی سالهای اخیر در نیمه های مرداد و بعد از آن مقدار آب در حداقل است و بنابراین هر مالک باید به اندازه سهم آب به ثبت رسیده خود از آب بهره گیرد و برای سنجش مقدارآب مصرف شده توسط هر مالک الزاما بایستی زمان استفاده از آب اندازه گیری شود .از روزگار قدیم و تا تا حدود ده سال قبل که کشت و کار رونق داشت، از وسیله ای به نام ” سره ” ( در شهرها یا روستاهای دیگر به آن سرجه یا پنگان هم میگویند) برای زمان سنجی استفاده میشد. سره کاسه ای مسی بود که کف آن سوراخ ریزی داشت و بر روی آب موجود در ظرفی بزرگتر قرار میگرفت و آب از سوراخ کف ئارد سره شده وسره را بعد از پر شدن در آب غوطه ور میکرد . چند سره در بیدهند بود که همه جوقها از همین تعداد برای سنجش مصرف آب استفاده میکردند . زمان لازم برای پر شدن این کاسه ها بسته به حجم آن ، وزن کاسه و قطر سوراخ کف اندکی متفاوت بود .لیکن معمولا افراد هر جوق از یک کاسه مشخص استفاده میکردند . زمان لازم برای پر شدن کاسه ها بسته به حجم ، قطر سوراخ و وزن کاسه هفت تا هشت دقیقه است اما هرگز تعداد سره های پرشده به واحد زمان تبدیل نمیشد . در طول یک شبانه روز افراد همجوق همزمان با آبیاری کار سره بانی را نیز انجام می دادند و معمولا آنهایی که نوبت آبیاری نداشتند برای نظارت بر کار سره در محل تعیین شده می نشستند.
بر روی چوب بلندی چوب خط درست میکنند و نام همه همجوقها بر روی آن چوب نوشته شده و تعداد سره آب مصرف شده را با برش کوچک عمودی درجلونام هر نفر علامتگذاری میکردند.بطور معمول در یک شبانه روز هرکشاورز به ازای هر من سهم آب میتواند ۲ سره آب استفاده نماید .به عبارت دیگردر مدت زمان مفید آبیاری در یک شبانه روز حدود ۱۶۶ سره از آب پر میشد که جمع زمانی لازم برای پر شدن این تعداد سره حدود ۱۲۴۵ دقیقه بوده است . باقیمانده زمان یک شبانه روز( یعنی حدود ۱۹۰ دقیقه باقیمانده ) صرف حرکت آب در جویهایی میشود که همه و یا حداقل دو آبیار باید آب مصرفی خو را از آن مسیر عبور دهند.

۴– اشکالات نظام آبیاری فعلی (مشکلات ذاتی و مشکلات ناشی از کاهش جمعیت) :
۱-۴-اتلاف وقت برای آبیاری : همانگونه که گفته شد زمینهای مالکین بیدهندی در قطعات کوچک و به صورت پراکنده بودند و هر مالک در نوبت آب جوقی که در آن حضور دارد باید در انتظار رسیدن آب و نوبت آبیاری خود بماند و بعد از آبیاری زمین خود ، آب را به زمین بعدی هدایت کند . بنابراین تقریبا همه مالکین باید تمام ساعات شبانه روزی که جوقشان آب را در اختیار دارد به دنبال آب باشند . یعنی هر مالک در هر دو هفته باید ۲۴ ساعت در دشت ده و حداقل ۱۰ ساعت در دشت ماره (جمعا ۳۴ ساعت) برای آبیاری صرف کند . حال آنکه زمان مفید لازم برای آبیاری یک مالک با شش سهم آب کمتر از ۴ ساعت است . به عبارت دیگر هر مالک با میزان سهم آب متوسط برای استفاده از ۴ ساعت آب باید ۳۴ ساعت صرف نماید.
۲-۴-اتلاف آب : بر اساس اندازه گیریهای متعدد انجام شده توسط افراد مختلف و به اذعان غالب کشاورزان در هر شبانه روز ۴ ساعت آب صرف پیمودن مسیر و پر کردن چاله های موجود در نهرها میشود و در ۶ ماه که کار آبیاری انجام میشود بالغ بر هفتصد ساعت آب بیدهند تلف میشود . اگر دبی آب را در ماه شهریور که مقدار آب به حداقل میرسد به میزان یک متر مکعب بر دقیقه در نظر بگیریم ، بنابراین بالغ بر چهل هزار متر مکعب آب بیدهند در این شش ماه تلف میگردد.
۳-۴-بالا بودن هزینه آبیاری : تا زمانی که مالکین روستای بیدهند خود به عنوان کشاورز در روستا حضور داشتند ، شرایط کاری خود را با همین نظام آبیاری هماهنگ کرده بودند . اما در حال حاضر که غالب مالکین در تهران سکونت دارند ، اگر شخصی که دارای حدود ۱۰ من سهم آب است بخواهد درختان و یا محصول کشاورزی خود را آبیاری کند ، یکی از این دو راه را باید برگزیند :
۱-۳-۴- استفاده از کارگر و پرداخت حدود۲۰۰ هزار تومان برای هر نوبت آبیاری یا دو میلیون و هشتصد هزار تومان در سال
۲-۳-۴-عزیمت به بیدهند و اقامت در آن به مدت سه روز در هر نوبت آبیاری با هزینه بالغ بر ۲۰۰ هزار تومان در هر نوبت
۴-۴- مشکلات ناشی از کاهش جمعیت :کاهش تدریجی مردم ساکن در روستا باعث افت فعالیتهای کشاورزی و تبدیل دشتهای حاشیه روستا به بیابان گردیده و دیوارها تخریب شده و زمینها به اشغال درختچه ها و علفهای هرز در آمده است . بسیاری از باغ ها به جنگل درختان خود رو و بی بار تبدیل و نهر ها و راههای حمل و نقل در دشتها در حال تخریب و طمحو شدن است . به دلیل عدم وابستگی درآمد و مواد غذایی بیدهندی های امروزی به کشاورزی در بیدهند ، به منابع آبی نیز کمتر توجه میشود و مسیرهای آب لایروبی و پاکسازی نمیشود .میتوان گفت بیش از ۷۰ درصد زمینهای قابل کشت و امکانات مرتبط از بین رفته و ۳۰ درصد بقیه هم در حال از دست رفتن است . همه این مشکلات ناشی از کاهش شدید جمعیت ساکن در روستا است و نظام ابیاری و پراکندگی زمینها در بیدهند نیز به گونه ای شکل گرفته که مالکین نمیتوانند به تنهایی زمینهای خود را بهره برداری نمایند. نظام کشاورزی بیدهند اجازه کار انفرادی مالکین بر زمینهای خود را نمیدهد .
۵– خلاصه وضعیت کشاورزی و باغبانی امروز بیدهند :
۱-۵-تقریبا هیچ محصول کشاورزی در دشتهای بیدهند کاشته نمیشود .
۲-۵-عدم نگهداری مناسب از باغ های درختان مو و میوه های دیگر ، غالب آنها را به جنگل درختان مختلف تبدیل کرده است.
۳-۵-بیماری های مختلف و کمبود مواد مغذی برای درختان میوه ، بادام ، گردو و … آنها را به درختان بی بار تبدیل کرده است.
۴-۵- وضع امروز باغبانی در بیدهند با شرایط مطلوبی که فناوریهای نوین میتواند در کشاورزی ایجاد نماید فاصله زیادی دارد .
۵-۵ – بسیاری از نهرها ، جویها ، راههای حمل و نقل در دشتها تخریب شده است .
۵-۵- علفهای هرز و درختچه های مزاحم به همه زمینها و کنار های نهرها نفوذ کرده اند .
۶- چه باید کرد ؟
برشمردن مشکلات موجود و یا ذکر خاطرات از گذشته پر رونق روستا چیزی را عوض نمیکند. دو راه در پیش روی ماست :
۱-۶-ادامه روند جاری: عدم حساسیت نسبت به تخریب بیشتر دشتها و باغات و بی انگیزه بودن مالکین فعلی برای بازسازی و ادامه یافتن نابودی زحمات پیشینیان میتواند تا ده سال دیگر کل بیدهند را به منطقه مسکونی و تعدادی درخت در مسیر آب رودخانه محدود نماید . طبعا بقیه باغ ها و دشتها نابود خواهد شد. از تهدیدات منابع آبی و مراتع بیدهند که میتواند حتی منطقه مسکونی را نیز تحت تاثیر قرار دهد میگذریم .
۲-۶—بازسازی و بهسازی روستا : عزم جدی مالکین بیدهندی( به هر اندازه سهم) برای بازسازی و بهسازی طبق برنامه هایی که توسط افراد آگاه به امور کشاورزی و دامداری و سایر مشاغل روستایی تدوین میکنند و پیگیری روال بازسازی و بهسازی ، میتواند بیدهند را مجددا به روستایی آباد تبدیل کند . لازم نیست هزینه های گزافی برای بازسازی از طرف مالکین پرداخت شود ، بلکه میتوان از داشته ها برای درآمد زایی و هزینه کرد درامدها برای بازسازی کمک گرفت . همدلی و همکاری مردم میتواند راه را برای آبادانی مجدد هموار کرده و با نظارت مردم و مشورت با افراد خبیر ، متخصص و آگاه و اجرای طرحهای عمرانی دوباره به بیدهند سرسبز و منبع درآمد و تولید مواد غذایی می رسیم.
بدیهی است که اجرای طرحهای بازسازی و بهسازی بایستی با در نظر گرفتن اهمیت و تاثیر آن بر بازسازی و ایجاد انگیزه در مالکین برای رجوع به املاک خود و هزینه و درآمد در دسترس ، اولویت بندی گردد. در این مسیر ممکن است لازم باشد در مقاطع خاص هر گونه هزینه برای اماکن عمومی و محوطه روستا متوقف و تنها به بازسازی کشاورزی بپردازیم و برای ایجاد درآمد طرحهایی مانند سهمیه بندی هزینه ها بر حسب سهم آب ، گرفتن عوارض از خودروها گرفته تا درخواست از خیرین برای کمک های عام المنفعه را اجرا کنیم.

۷-آبیاری تجمیعی: با توجه به مطالبی که در بند ۴ به عرض رسید و با در نظر گرفتن شرایط کلی بیدهند ، در حال حاضر هیچ طرحی حیاتی تر ، مهم تر ، ساده تر و ارزان تر از سامان دهی آبیاری برای این روستا وجود ندارد .آبیاری رکن اصلی و ستون کشاورزی بیدهند است . این ستون فروریخته تنها با هماهنگی مالکین و همدلی همه بیدهندی ها میتواند دوباره برپا شود و با برپاشدنش بسیاری فعالیتهای دیگر شکل میگیرد و رونق به بیدهند باز خواهد گشت.
باید بیندیششیم و تصمیم بگیریم. آینده بیدهند در گرو اجرای صحیح ابیاری متمرکز است. دیگر توجیهی برای حضور هر فرد در دشت و انتظار اینکه در چه جوقی و چه وقت زمینش را میتواند آب دهد به سر آمده است. گرفتاریهایی مانند پیدا کردن جوق مناسب و ۱۲ دوره آبیاری در سال ، رفت و آمد و دهها مشکل دیگر باید با کمترین هزینه حل شده و جایش را سامانه ای معتبر و پویا بگیرد و دغدغه آبیاری درخت یا محصول برای همیشه حل شود. به منظور توضیح شرایط ابیاری متمرکز و چگونگی اجرا و برآورد هزینه ، موارد ذیل به عرض میرسد :
۱-۷- کلیات آبیاری متمرکز : در طرح آبیاری متمرکز از روز تعیین شده برای شروع آبیاری در اوایل سال و با استفاده از تعداد متناسب کارگر ، زمینها و باغ های روستا به ترتیب قرارگیری نسبت به نهر و جویهای موجود و پشت سر هم آبیاری میشوند. انجام چنین کاری مستلزم هماهنگی همه مالکین و قرار گرفتن در یک نظام برای طرحی نو با اثر بخشی بالا است. چهارده جوق مجزا که هر کدام یک شبانه روز آب را در اختیار داشتند ، تبدیل به یک جوق ۱۴ روزه خواهد شد و همه باغها و زمینها به نوبت آبیاری میشود .دشت ماره و دشت ده آبیارهای جداگانه خواهد داشت اما به یکدیگر کمک خواهند کرد . ابیارها تحت مدیریت شورا یا انجمن شورایاری خواهند بود و یک نفر به عنوان میراب مسئولیت مستقیم انها را بر عهده خواهد داشت. میراب حضور آبیارها و کیفیت ابیاری را کنترل کرده و به دعاوی مالکین رسیدگی خواهد کرد .تعداد آبیارها بسته به میزان سطحی که باید آبیاری شود جمعا ۵ یا ۶ نفر خواهند بود .
۲-۷-وظایف اصلی میراب و مالکین و شورا و تعهدات متقابل :
۱-۲-۷- وظایف میراب و آبیار :
– میراب سهم آب هر مالک بر حسب من که در دفاتر مربوطه ثبت شده را از شورا دریافت کرده و برای شروع کار با هماهنگی شورا برنامه ریزی خواهد کرد .
– میراب موظف به نظارت مستقیم بر عملکرد آبیارها بوده و گزارش کار انجام شده در هر روز را ثبت و در پایان هر هفته به شورا خواهد داد.
– زمان شروع و ترک کار آبیارها و هرگونه موضوعی که مربوط به انجام وظایف آبیار باشد توسط میراب کنترل و ثبت خواهد شد .
– محاسبه ساعت کارکرد، حقوق و اضافه کارو سایر مواردی که به مبالغ دریافتی آبیار مربوط است را میراب ثبت کرده و به شورا ارائه خواهد داد.
– آبیار موظف به آبیاری همه زمین یا باغ هایی است که میراب یا شورا به آنان تکلیف کرده است .
۲-۲-۷- وظایف مالکین :
– بازسازی و اصلاح مسیر انتقال آب به زمین یا باغ خود به گونه ای که آبیار زحمت مضاعفی برای آبیاری نداشته باشد.
– همکاری و هماهنگی با سایر مالکین و مخصوصا همسایه خود در دشت
– پرداخت به موقع خود جهت حفظ نظم عمومی آبیاری
– سرکشی به ملک خود و بررسی عملکرد آبیارها
– ارائه گزارش مشکلات به میراب و یا شورا جهت رسیدگی
– همکاری در بازرسی نهرها و جویهای انتقال آب به مزارع و نهرهای خارج از روستا
– همکاری در لایروبی ، بازسازی و تعمیرات منابع آب یا ایجاد منابع ذخیره و..
– هماهنگی با دیگر مالکین در کاشت زمین و آبیاری ، برای تسهیل شرایط آبیاری و جلوگیری از اتلاف آب
۳-۲-۷- وظایف شورا :
– درخواست از مالکین برای ثبت نام در فهرست متقاضیان حضور در طرح
– ساماندهی جوقهایی با حضور افراد داوطلب – اگر قرار بر حضور همه مالکین در طرح باشد شرایط راحت تر خواهد بود.
– همکاری با جوقها در نوبت بندی زمان ابیاری ، همه جوقهایی که تحت پوشش آبیاری متمرکز قرا میگیرند در یگ کروه و تعداد روزها به تعداد جوقها در نظر گرفته شده و پشت سر هم خواهد بود .
– استخدام میراب ، آبیار و عقد قرارداد با آنها
– اعلام شماره حساب جهت واریز هزینه ها از طرف مالکین . هزینه هر ماه از اول تا دهم ماه به حساب تعیین شده واریز شود .
– پرداخت حقوق میراب و آبیار
– رسیدگی به درخواستهای مالکین و میراب و آبیارها

۳-۷- برآورد هزینه آبیاری :
مقدار سهم آب در کل بیدهند ۱۱۶۴ من است . هر دوره آبیاری ۱۴ روز بوده و در هر سال حداکثر ۱۲ نوبت آبیاری انجام میشود . برای دشت ماره به دلیل اینکه شبها آب به استخر هدایت میشود یک نفر آبیار کافیست اما بنا به صلاحدید و در شرایط خاص شورا میتواند یک نفر نیروی کمکی در نظر بگیرد . برای دشت ده هم چه در ماههای بهار و چه در ماههای بعد تا پایان مهر سه نفر آبیار کافیست .در دشت ده هم میتوان شبها بخشی از آب را در استخرهای ساخته شده نگهداری و برای روز بعد مصرف کرد. بنا براین ۴ حداقل به ۴ نفر نیاز خواهد بود . اما به دلیل اینکه افراد آبیار نیاز به مرخصی داشته و برخی روزها را استراحت خواهند کرد لازم است ۵ نفر بکار گرفته شوند با حقوق و هزینه ماهانه جمعا ۸ میلیون تومان در شش ماهه آبیاری معادل ۴۸ میلیون تومان پرداخت خواهد شد .
همان گونه که عرض شد یک نفر ناظر برای راهنمایی و کنترل آبیارها نیاز است که نامش را میراب گذاشتیم و حقوق شش ماهه ایشان را نیز ۱۰ میلیون تومان در نظر میگیریم .
بنابراین در هر سال آبیاری کل دشتهای بیدهند حدود ۶۰ میلیون تومان هزینه خواهد شد و در نتیجه برای هر من سهم آب ۵۲۰۰۰ تومان در سال پرداخت خواهد شد.

۴-۷- مقدار اب لازم برای آبیاری دشتها و باغهای بیدهند :
در بند دو مقدار سطح دشت ده به صورت تقریب به میزان ۵۲۳ هزار متر مربع برآورد شده است . اگر در هر دوره ۱۴ روزه آبیاری همه زمینهای بیدهند آبیاری شود ( البته در حال حاضر که بخش وسیعی حدود نصف دشتهای بیدهند فاقد شرایط لازم برای آبیاری هستند و در زمانهای قدیم نیز بخشهایی از دشت پس از برداشت گندم ، کشت دوم در همان سال انجام نمیشد) و ارتفاع آب وارد شده به زمینها را ۱۰ سانتیمتر در نظر بگیریم بنابراین به صورت تقریب در هر دوره آبیاری به ۵۲۳۰۰ متر مکعب آب و اگر دوره آبیاری ۱۴ روز باشد در هر شبانه روز به ۳۷۳۶متر مکعب آب برای آبیاری کل دشت ده نیاز خواهیم داشت . شایان ذکر است که حجم آب مصرفی بستگی مستقیم به میزان سطح زیر کشت در هر فصل و یا سطح باغ ها دارد.
۵-۷ – روش اجرای ابیاری متمرکز در سال ۱۳۹۶ و پس از آن :

با تشکیل شورایاری و حمایت شورا از طرح آبیاری عمومی ، در زمستان سال ۱۳۹۵ و قبل از شروع سال آبیاری ۱۳۹۶ موضوع آبیاری عمومی به اطلاع همه مالکین بیدهندی خواهد رسید. بدون شک کار را باید از افراد مشتاق به حضور در طرح آبیاری عمومی شروع کنیم . از مالکین متقاضی ثبت نام به عمل می آید و با رسیدن سهم آب به میزان ۵ جوق میتوان کار را شروع کرد لیکن محدودیتی در تعداد جوق بیشتر وجود ندارد. طی یک جلسه عمومی در بیدهند موضوع جوق بندی برای متقاضیان نهایی شده و به تعداد متناسب جوق تشکیل و افراد سرجوق تعیین خوهند شد . در تعیین تعداد جوق حق تقدم با افرادی است که زودتر ثبت نام کرده اند . سایر موارد مرتبط عبارتند از :
– این طرح پس از تصویب توسط شورا و شورایاران قابل اجرا خواهد بود .
– برای تعداد ۵ جوق و یا بیشتر میتوان در قالب این طرح برای آبیاری عمومی اقدام کرد.
– متناسب با تعداد جوقها و با توافق مردم و شورا افراد مناسب برای مدیریت و اجرای طرح آبیاری بکار گرفته خواهند شد.
– هزینه آبیاری از کلیه جوقها به تناسب تعداد جوقها و سهم آب افراد تعیین و دریافت خواهد شد.
– مالکین سهم آب مختار هستند سهم آب خود را به دیگران اجاره دهند .
– میزان آب مصرفی کشاورزی هر مالک باید در همه فصول متناسب با حجم آب و سهم آب بر حسب من خواهد بود .
– در صورتیکه مالکی از پرداخت مبلغ سهم خود امتناع نماید ، مالک دیگر میتواند با پرداخت هزینه ماهانه متناسب از سهم آب او استفاده نماید .
– یک نفر از شورا و یک نفر از شورایاران که انتخاب خواهند شد ، دریافت و پرداختها را عهده دار خواهند بود . یک نفر از طرف مردم نیز میتواند به عنوان بازرس بر امور مالی نظارت نماید . سازوکار دریافت و پرداختها را افراد انتخاب شده با تایید شورا انجام خواهند داد.
– روزهای نوبت آبیاری جوقها به صورت توافقی بین جوقها و شورا تعیین خواهد شد.
– در روزهایی که نوبت آبیاری جوقهای متمرکز است ، هیچکس جز آبیارهای تعیین شده و مجاز حق استفاده از آب را ندارد .
– در صورتی که شخصی به آبیاری و یا آبیار معترض باشد به شورا مراجعه و شرا باید ظرف ۴۸ ساعت مشکل ایشان را حل و فصل نماید.
– نظام آبیاری بر اساس تعداد جوقها و با در نظر گرفتن صرفه و صلاح آنها توسط جوقها و با کمک شورا و شورایاران تعیین خواهد شد.

درباره ی bidhendi

همچنین ببینید

لطفا رعایت کنیم

لطفا رعایت کنیم : حضور انبوه جمعیت در بیدهند و نظارت هر فرد بر اموال …

3 دیدگاه

  1. اگر شخصی نتواند در بیدهند کشاورزی کند چگونه میتونه از سهم آب خودش استفاده کند ؟

    • سهم آب که بر مقدار آن بر حسب “من ” بیان میشود جزئ دارایی و مایملک افراد است . پس میتواند استفاده از آن را به کسی به صورت رایگان واگذار کند و نیز اجازه دارد که به کسی اجاره بدهد .

    • شکوهی : در حال حاضر فرهنگ اجاره آب بین مالکین در بیدهند اجرا نمیشود در حالیکه در سایر روستاها چنین چیزی مرسوم است .بنظر میرسد با روش تجمیعی آبیاری اینگونه موارد هم پوشش داده خواهد شد و حتی میتوان به صورت موردی یا موعدی و مرتبه ای هم این کار را انجام داد .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: Content is protected !!